Bizi Arayın

0412 503 00 05
Randevu Al

Dikkat Eksikliği/Aşırı Hareketlilik Bozukluğu

Dikkat Eksikliği/Aşırı Hareketlilik Bozukluğu
Dikkat Eksikliği/Aşırı Hareketlilik Bozukluğu

Dikkat eksikliği nedir?” sorusunun bilimsel karşılığını bilmeden “çocuğumda dikkat eksikliği var” diyen ailelere rastlıyor olmak üzücü. Çocuğunuz için veya kendiniz için tahmin üzerine “hiperaktif” teşhisi koymak doğru değildir! Çocuklarda öğrenme güçlüğüne sebep olan, çeşitli problemleri beraberinde getiren dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) hakkında güncel, sade ve oldukça bilgilendirici bir yazı hazırladık:

  • Dikkat Eksikliği – Dikkat Bozukluğu Nedir?
  • Dikkat Eksikliği Nedenleri (Dikkat Eksikliği Neden Olur?)
  • Dikkat Eksikliğine Ne İyi Gelir? (Dikkati geliştiren beyin egzersizi ve benzeri faaliyetler)
  • DEHB – Dikkat Eksikliği Tedavisi Nasıl Olur?(Yazı sonunda ilaçlı-ilaçsız tedavi yöntemlerinden bahsettik)
  • Hiperaktif Nedir?
  • DEHB Belirtileri Ayrı Ayrı (Dikkat Eksikliği Belirtileri - Hiperaktivite Belirtileri)
  • DEHB Türleri

 

Gelin bu sorunları bilgilendirici ve yönlendirici bir yazı ile ortadan kaldıralım. Sonuna kadar okursanız daha fazla araştırma yapmanıza gerek kalmadan neler yapmanız gerektiği hakkında fikir sahibi olacaksınız.

DEHB (DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU) NEDİR?

Aşırı hareketlilik, dikkat ve konsantrasyon bozukluğu, dürtüsellik (impulsivite) şeklinde açığa çıkan psikiyatrik sorunlardan biridir. DEHB, kişiyi ömür boyu takip edebilecek bir hastalık olduğu gibi çocuklarda daha sık gözlemlenir ve yaş ilerledikçe -genellikle- belirtilerini kaybeder. Çocuk yaşlarda başlayan dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu çocuğun ömür boyu yaşam kalitesini etkileyebilecek güçte bir problemdir ve muhakkak teşhis/tedavi edilmesi gerekmektedir. Aynı zamanda özgül öğrenme güçlüğü (ÖÖG)'nün bir alt tipidir. ÖÖG olarak bilinen 3 ana güçlük; disleksi, diskalkuli ve disrafi genellikle dikkat eksikliği ile birlikte gözlemlenir. Şimdi, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu türlerini inceleyelim:

DEHB BELİRTİLERİ

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuklar bazı davranışlarıyla gözetmenlere ipucu verirler. Örnek: çocuğunuzun sizi dinliyormuş gibi görünüp aslında dinlemediğini, sürekli başka hayallere daldığını gözlemliyor olmak dikkat eksikliği belirtilerinden biri olabilir. Bir oyunu veya faaliyeti tamamlamadan diğerine geçmek ve bunu sürekli tekrarlıyor olmak da dikkat eksikliği belirtileri arasında yer alır.

DEHB bazen de aşırı hareketlilik şeklinde kendini gösterir. Bu yüzden dikkat eksikliği belirtileriyle, hiperaktivite belirtilerini ayrı ayrı incelemekte fayda var.

HATIRLATMA: Bunlar sadece ipuçlarıdır. Kendi kendinize dikkatsiz veya hiperaktif teşhisi koyup “kızımda/oğlumda dikkat bozukluğu var” demek kesinlikle yanlış bir yaklaşımdır.

DİKKAT EKSİKLİĞİ BELİRTİLERİ

  1. Dış seslerden veya önemsiz faktörlerden etkilenip asıl meşgul olunan işten kopmak
  2. Sık sık hata yapmak ve dalgınlık şeklinde gözlemlenen sakarlıklar yapmak
  3. Konsantrasyon gerektiren oyun veya aktivitelerde başarısız olmak
  4. Oyun ve işler arasında hızlı geçişler yapmak; biri bitmeden diğerine atlamak
  5. Sohbet esnasında başka şeyler hayal edip karşıdakini adeta duymamak, anlatılanları akılda tutamamak
  6. Unutkanlık
  7. Görev ve sorumlulukları sürekli ertelemek

Şeklinde görülen davranışlar dikkat eksikliği belirtileri olarak değerlendirilebilir.

Bilimsel ve eğlenceli dikkat egzersizleri çözerek dikkat eksikliğine önlem alabilir; dikkatinizi geliştirebilirsiniz. MentalUP Dikkat Egzersizleri'ni inceleyin.

HİPERAKTİVİTE BELİRTİLERİ

Hiperaktif Nedir: Aşırı hareketlilik ve dikkatsizlik gibi öğrenmeyi etkileyecek güçte sorunlar yaşayan çocuklara hiperaktif denir.

  1. Aşırı hareketlilik, oturduğu yerde duramama.
  2. Aşırı konuşma
  3. Mobilyalara veya tırmanma amacı taşımayan nesnelere tırmanma
  4. Bir odanın içinde dahi olsa dolaşmaya çıkma, tabiri caizse amaçsız volta atma

Şeklinde görülen davranışlar hiperaktivite belirtileri olarak değerlendirilebilir.

DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU - DEHB TEDAVİSİ

Yukarıda bahsetmiş olduğumuz gibi dikkat eksikliğinin sebepleri, tedavi öncesinde tek tek incelenmelidir. Çocuk neden hiperaktif veya neden dikkat bozukluğu var? Bunu tespit etmek için çeşitli nörolojik testler ve nöropsikiyatrik testler mevcuttur. Uzman doktorunuz sizi bu konuda yönlendirecek ve gerekli testlerin ilgili uzmanlarca yapılmasını sağlayacaktır. Bu testler sayesinde “dikkat eksikliği neden olur?” sorusuna yanıt verilir. Algısal mı, yorumsal mı, içgüdüsel mi yoksa motor alanında bir eksiklik mi var? Bozukluk derecesi nedir ve ilaç kullanımına gerek var mı? Hangi ilaçlar reçete edilmeli? Tamamı yanıt bulur. Akabinde dikkat eksikliği tedavisi başlar. Çeşitli dikkat eksikliği ilaçları uygulanabilir. İlaçlı ve ilaçsız DEHB tedavisi hakkında daha detaylı bilgiyi bir sonraki yazımızda paylaşacağız.

DİKKAT EKSİKLİĞİNE NE İYİ GELİR?

İlaçlı tedavi dışında alternatiflerinizi merak ediyorsanız Türkiye’de bir ilk olan ve TÜBİTAK desteği ile geliştirilen MentalUP Dikkat Egzersizleri'nden bahsedebiliriz. PEDAGOJİK ÜRÜN sertifikasına sahip olan MentalUP Dikkat Egzersizleri, dikkat ve konsantrasyon oyunları ile çocuğunuzun beynini zinde tutarak, dikkat gelişimi sağlar. Bu doğru!

Oyun şeklinde tasarlanmış dikkat ve konsantrasyon egzersizleri sayesinde çocuğunuza ısrar etmek zorunda kalmadan dikkatini güçlendirebilirsiniz. Çocuğunuz tablet, telefon veya bilgisayar ile oyun oynadığını düşünürken aslında dikkat ve konsantrasyon egzersizleri ile meşgul olur. Hem eğlenir hem

gelişir.

 

 

Eğitim Uygulamaları ve Değerlendirme Methodları

CAS Testi

         5-17 yaş grubu çocukları zihinsel açıdan değerlendiren bir zeka ve yetenek testidir. CAS  Testi (Cognitive Assessment System) yani Zihinsel Değerlendirme Sistemi anlamına gelir. Bu test İstanbul Üniversitesi Öğretim üyelerinin öncülüğünde Türkiye Standardizasyonu yapılarak Türkçe’ye kazandırılmıştır. Testi uygulamaya yetkili olan uzmanlar İstanbul üniversitesi sürekli eğitim merkezi tarafından uygulayıcı yeterlilik sertifikası olan uzmanlardır.

         CAS Testi , Öğrenme güçlüğünün altında yatan bilişsel işlemlerin değerlendirilmesi için de uygun bir araçtır. Örneğin, okumadaki şifre Wçözmeyle ilişkili Ardıl Bilişsel İşlem problemlerinin ortaya çıkmasına yardımcı olabilir. Eşzamanlı ve Ardıl Bilişsel İşlem Puanları okuduğunu anlamayla ilgili olabilir. Aynı şekilde, matematik problemlerinin çözümüyle ilgili Planlama güçlüklerinin belirlenmesinde kullanılabilir.

PASS

Beynin çok yönlü çalışmasını destekleyen ve geliştiren bu eğitim ile kalıcı olarak oluşturulmak istenen “bireylerin öğrenme performansını yükseltmektir.” Kalıcı öğrenmeyi hedefleyen bilim adamlarının geliştirdiği(Das 2001,Naglieri 1999,Kirby 2000) PASS teorisi insan davranışlarının laboratuvar ve sınıf ortamında incelenmesi ile elde edilen verilere ve beyin üzerinde yürütülen incelemelere dayandırılarak oluşturulmuştur.PASS Teorisi bilginin temelini dört önemli bilişsel işleve dayandırmaktadır; Planlama (Planning), Eşzamanlılık(Smultaneous), Dikkat (Attention) ve Ardıl Bilişsel İşlemler (Successive).

 

WİSC-4

Tüm dünya ve Türkiye genelinde bilinen en yaygın, kapsamlı, güvenilir ve güncel zeka testi olan Wechsler Çocuklar için Zeka Ölçeği-IV (WISC-4) , bireysel olarak uygulanan ve 6 yaş 0 ay ile 16 yaş 11 ay yaş aralığındaki çocukların bilişsel yeteneklerini ölçen, klinik ölçme aracıdır.

 WISC-IV sadece bir zeka testi olmakla kalmayıp, çocukların uzmanlar tarafından bir çok yönüyle yorumlanabilmesine de yardımcı olmaktadır. WISC-IV testi bir çok psikolojik sorunu tespit edebilmede ya da daha iyi anlamada         uzmanlara çok önemli ip uçları vermektedir. WISC-IV; çocuğun potansiyelini tanımak, üstün zeka durumunu anlamak, öğrenme güçlüğü, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, ders başarısızlığı, algılama ve anlama güçlüğü, okula uyum sorunları, içe kapanıklık, sosyal kaygılar, okul fobisi, özgüven eksikliği, iletişim problemleri, sınav kaygısı, alt ıslatma, inatçılık, saldırganlık, karşıt olma/ karşıt gelme bozukluğu, dürtü kontrol bozuklukları, evden/ okuldan kaçma... gibi bir çok psikolojik problemlerin zeka düzeyi ile bağlantılı olup olmadığının tespit edilmesine yardımcı olmaktadır.

İletişime Geç